X

熱門

सांस्कृतिक सम्पदा – रेलमार्ग (Nepali Subtitle) 文化長河—鐵道行 (尼泊爾語字幕)

    簡介

    GIST

    監製:張少馨


    (Nepali)

    “जहाँ रेलमार्ग पुग्छ, त्यहाँ सभ्यता हुन्छ।” रेलमार्गले संसाधन, जनशक्ति र संस्कृति भित्राउन सक्छ। यसले समृद्धि ल्याउन सक्छ।

    यात्रा तथा संस्कृति वृत्तचित्रका दशवटा भागहरूले परानादेखि लिएर नवीनतम उच्च गतिका रेलसँगै हरेक प्रकारका रेल हेर्न दर्शकलाई चीनको रेलमार्ग संग्रहालय (China Railway Museum) सम्म पुर्‍याएका छन्। हाम्रा युवा प्रस्तोताहरू Rannes Man, Tiffany Lee, Kay Ho, Leanne Ho र Anjaylia Chan ले सबैभन्दा उत्तरको रेलमार्ग, नेनलिन रेलमार्ग (Nenlin Railway), सबैभन्दा दक्षिणको रेलमार्ग, युहाई रेलमार्ग (Yuehai Railway), ताइवानका उच्च गतिका रेलमार्ग र रेलहरू, ट्र्याकको चौडाइमा 8.5cm को फरक रहेको रेलमार्ग, जि’अर रेलमार्ग (Ji’er Railway), विश्वको अग्लो स्थानको रेलमार्ग, किङजाङ रेलमार्ग (Qingzang Railway) र सिनजाङ रेलमार्ग (Xinjiang Railway) सहित तपाईंलाई थप रेलमार्ग लाइनहरूको परिचय दिनेछन्। रेलमार्ग नेटवर्कलाई हाम्रो रूपरेखा बनाएर, हाम्रो संस्कृति र इतिहासको बारेमा थप बुझ्नका लागि हामी विभिन्न स्थानहरूमा विविधताहरू र तिनीहरूको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाका वस्तुहरूको रहस्य माथि प्रकाश पार्नेछौं।



    有人說:「有鐵路到達的地方,就有文明。」鐵路為人類帶來資源、物質、人力、和文化,使荒蕪的地方繁榮起來。 十集文化旅遊紀錄片,走訪中國火車博物館,介紹最古老的火車頭到最先進的高鐵,帶觀眾遊歷不同鐵路,包括最北的一段嫩林鐵路、最南的一段粵海鐵路、台灣高鐵與小火車、相差8.5公分的二連、世界最高的鋼綫青藏鐵路、新疆鐵路和廣西鐵路,五個不同的年青主持人包括文恩澄、李蘢怡、何基佑、何思諺、陳嘉寶。節目利用鐵道作?骨幹和背景,把天南地北之民豐物阜和非物質文化遺產真實呈現觀衆眼前,讓我們真正地去認識我們的文化、歷史和故事。

    最新

    LATEST
    13/03/2017

    (Nepali)
    "दुन" को अर्थ "भव्यता" र “हाङ” को अर्थ “समृद्धि” हो। यो “महान र समृद्ध शहर” दुन्हाङ्को इतिहास हजार वर्षभन्दा बढीको छ। यो सिल्क रोडको एउटा मिलन केन्द्र हो, जसले पूर्व र पश्चिमको आर्थिक र सांस्कृतिक आदानप्रदानको सुविधा प्रदान गर्दछ र यो महान हान राजवंशको उत्थानको केन्द्र पनि हो। दुन्हाङको प्राकृतिक सौन्दर्य आकर्षक र मनमोहक छ। दुन्हाङ रेलवे गोबी मरुभूमिको लन्छिन रेलवेको लिउगौ स्टेशनबाट दक्षिण पश्चिमतिर चल्छ, जुनचाहि बलियो हावा चल्ने दुन्हाङ, वर्षभरि नै ठूलो हावा चलिरहने “संसारको हावा गोदाम” अर्थात गुआझाउ भएर दुन्हाङ पुग्छ। यो लाइनमा पानी र बिजुली आपूर्तिको अभावले पीडित छ। यसले आफ्नो आवश्यकताहरूको लागि गुआझाउ र दुन्हाङमाथि निर्भर हुनु पर्दछ। प्रतिकूल प्राकृतिक वातावरणले धेरै वर्ष पहिले रेलवेको निर्माण परियोजनाको लागि कति धेरै कठिनाईहरू खडा गरेको हुनुपर्छ भन्ने कल्पना गर्न सक्छौं।

    दुन्हाडका मोगाओ गुफाहरु पनि हजार बुद्धका गुफाहरुको रूपमा परिचित छन्। गुफाहरुको खोज 20 औं शताब्दीको सबैभन्दा मूल्यवान सांस्कृतिक खोजको रूपमा मानिन्छ।"लोवर इन द इस्ट" को रूपमा लिइएका मोगाओ गुफाहरु सबैभन्दा पहिले 4थो शताब्दीमा फोर्मर किनमा निर्मित गरिएका थिए, यिनीहरूमा सुन्दर भित्ती चित्रहरु र मूर्तिहरू चित्रित गरिएको छ। यो परिसरमा 735 कक्षहरू छन्, 45,000 वर्ग मीटरको कुल क्षेत्रमा भित्ती चित्रहरू र 2.415 रंगीन मूर्तिहरू जुन बौद्ध चित्रकलाको संसारको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा गहन संग्रहको रूपमा खडा छ। यो 1987 मा यूनेस्को विश्व सम्पदा स्थलको रूपमा पहिचान गरिएको थियो। गान्सु प्रान्त जिउक्वानमा पाइने दीप्तिमान कप मद्यपान गर्ने एउटा शानदार जेड कप हो। यस प्रकरणमा, हामी यो अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदा सामग्रीका राज्य स्तरीय उत्तराधिकारी श्री ह्वाङ युसुसंग भेट गर्न जाँदैछौं। हामीले दुन्हाङ्मा स्थित कुजी ओपेरा हेर्नेछौं, जुनचाहिं चीनको उत्तर पश्चिमी पाँच प्रान्त र नगरपालिकाको लोकप्रिय लोक ओपेरा हो। यो कला मिङ्ग र किङ्ग राजवंशहरुमा लोकप्रिय संगीतबाट उत्पत्ति भएको हो र यसले पछाडि आउने किङ्ग राजवंशमा स्थानीय लक्षणहरूसंगै थप आकार लियो। हामी यस अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाका राज्य स्तरीय उत्तराधिकारी श्री जियाओ देजिनसंग पनि भेट गर्नेछौं।

    यो सिल्क रोड कुनै जमानामा पश्चिमलाई पूर्वको र पूर्वलाई पश्चिमको संस्कृतिसंग मिलन गराउने प्रमुख मार्ग थियो। यो पहिले नै इतिहासको धाराबाट अलग्गिए तापनि यसले हामीलाई अन्वेषण गर्नको लागि ऐतिहासिक र सांस्कृतिक अवशेषहरू धेरै मात्रामा छोडेको छ। इतिहास बित्दै गए तापनि, सांस्कृतिक सम्पदा भने रही रहनेछ। सांस्कृतिक सम्पदा सामग्री: जिआयु भन्ज्याङ, मोगाओ गुफाहरु, जिउक्वान दीप्तिमान कप, दुन्हाङको कुजी ओपेरा


    प्रसारणको जानकारी:
    13-03-2017, सोमवार, 1730-1800
    (दोहोर्याउनुहोस्)
    17-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200
    18-03-2017, शनिवार, 0630-0700




    「敦,大也;煌,盛也」,盛大輝煌的敦煌有著千年的歷史文化!也是絲綢之路的交匯點,促進了東西方的經濟文化交流,也促成了漢朝的興盛。敦煌之美,令人眷戀,令人凝視,也令人繾綣。敦煌鐵路從蘭新鐵路柳溝站接軌開始,向西南方向,行走於戈壁灘上。敦煌鐵路大部分建設工地處在「一年一場風,從春刮到冬」的「世界風庫」,全線除瓜州站區和敦煌站區有水源外,其餘地段均無水無電,自然環境惡劣,施工難度可想而知。

    莫高窟位於敦煌,俗稱千佛洞,被譽為20世紀最有價值的文化發現、號稱「東方羅浮宮」,以精美的壁畫和塑像聞名於世。它始建於十六國的前秦時期,現有洞窟735個,壁畫4.5萬平方米、泥質彩塑2415尊,是世界上現存規模最大、內容最豐富的佛教藝術聖地,1987年,被列為世界文化遺產。甘肅省酒泉夜光杯是一種琢玉而成的名貴飲酒器皿。節目走訪夜光杯雕的國家級非物質文化遺產傳承人黃越肅大師。曲子戲是流行於我國西北五省區的民間小戲。它源於明清時期的民間俗曲,清末民初在各地形成具有不同風格的地方小戲,如敦煌曲子戲。節目訪問了曲子戲的國家級非物質文化遺產傳承人肖德金大師。

    絲綢之路曾經盛極一時,她曾經連繫東西方的文化,也把不同的文化擴散開去,但今天絲綢之路已經歸於平靜,從歴史的長河退下來,剩下龐大的歷史文物、文化寶藏,讓後人去仰望、讚歎,歷史不停往前流走,敦煌文化卻是流傳不息。


    播映日期:
    13-03-2017, 星期一, 1730-1800
    (重播)
    17-03-2017, 星期五, 1130-1200
    18-03-2017, 星期六, 0630-0700

    重溫

    CATCHUP
    01 - 03
    2017
    RTHK 31
    • दुन्हुआङ्गको प्रेममा  繾綣敦煌

      दुन्हुआङ्गको प्रेममा 繾綣敦煌

      (Nepali)
      "दुन" को अर्थ "भव्यता" र “हाङ” को अर्थ “समृद्धि” हो। यो “महान र समृद्ध शहर” दुन्हाङ्को इतिहास हजार वर्षभन्दा बढीको छ। यो सिल्क रोडको एउटा मिलन केन्द्र हो, जसले पूर्व र पश्चिमको आर्थिक र सांस्कृतिक आदानप्रदानको सुविधा प्रदान गर्दछ र यो महान हान राजवंशको उत्थानको केन्द्र पनि हो। दुन्हाङको प्राकृतिक सौन्दर्य आकर्षक र मनमोहक छ। दुन्हाङ रेलवे गोबी मरुभूमिको लन्छिन रेलवेको लिउगौ स्टेशनबाट दक्षिण पश्चिमतिर चल्छ, जुनचाहि बलियो हावा चल्ने दुन्हाङ, वर्षभरि नै ठूलो हावा चलिरहने “संसारको हावा गोदाम” अर्थात गुआझाउ भएर दुन्हाङ पुग्छ। यो लाइनमा पानी र बिजुली आपूर्तिको अभावले पीडित छ। यसले आफ्नो आवश्यकताहरूको लागि गुआझाउ र दुन्हाङमाथि निर्भर हुनु पर्दछ। प्रतिकूल प्राकृतिक वातावरणले धेरै वर्ष पहिले रेलवेको निर्माण परियोजनाको लागि कति धेरै कठिनाईहरू खडा गरेको हुनुपर्छ भन्ने कल्पना गर्न सक्छौं।

      दुन्हाडका मोगाओ गुफाहरु पनि हजार बुद्धका गुफाहरुको रूपमा परिचित छन्। गुफाहरुको खोज 20 औं शताब्दीको सबैभन्दा मूल्यवान सांस्कृतिक खोजको रूपमा मानिन्छ।"लोवर इन द इस्ट" को रूपमा लिइएका मोगाओ गुफाहरु सबैभन्दा पहिले 4थो शताब्दीमा फोर्मर किनमा निर्मित गरिएका थिए, यिनीहरूमा सुन्दर भित्ती चित्रहरु र मूर्तिहरू चित्रित गरिएको छ। यो परिसरमा 735 कक्षहरू छन्, 45,000 वर्ग मीटरको कुल क्षेत्रमा भित्ती चित्रहरू र 2.415 रंगीन मूर्तिहरू जुन बौद्ध चित्रकलाको संसारको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा गहन संग्रहको रूपमा खडा छ। यो 1987 मा यूनेस्को विश्व सम्पदा स्थलको रूपमा पहिचान गरिएको थियो। गान्सु प्रान्त जिउक्वानमा पाइने दीप्तिमान कप मद्यपान गर्ने एउटा शानदार जेड कप हो। यस प्रकरणमा, हामी यो अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदा सामग्रीका राज्य स्तरीय उत्तराधिकारी श्री ह्वाङ युसुसंग भेट गर्न जाँदैछौं। हामीले दुन्हाङ्मा स्थित कुजी ओपेरा हेर्नेछौं, जुनचाहिं चीनको उत्तर पश्चिमी पाँच प्रान्त र नगरपालिकाको लोकप्रिय लोक ओपेरा हो। यो कला मिङ्ग र किङ्ग राजवंशहरुमा लोकप्रिय संगीतबाट उत्पत्ति भएको हो र यसले पछाडि आउने किङ्ग राजवंशमा स्थानीय लक्षणहरूसंगै थप आकार लियो। हामी यस अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाका राज्य स्तरीय उत्तराधिकारी श्री जियाओ देजिनसंग पनि भेट गर्नेछौं।

      यो सिल्क रोड कुनै जमानामा पश्चिमलाई पूर्वको र पूर्वलाई पश्चिमको संस्कृतिसंग मिलन गराउने प्रमुख मार्ग थियो। यो पहिले नै इतिहासको धाराबाट अलग्गिए तापनि यसले हामीलाई अन्वेषण गर्नको लागि ऐतिहासिक र सांस्कृतिक अवशेषहरू धेरै मात्रामा छोडेको छ। इतिहास बित्दै गए तापनि, सांस्कृतिक सम्पदा भने रही रहनेछ। सांस्कृतिक सम्पदा सामग्री: जिआयु भन्ज्याङ, मोगाओ गुफाहरु, जिउक्वान दीप्तिमान कप, दुन्हाङको कुजी ओपेरा


      प्रसारणको जानकारी:
      13-03-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      17-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200
      18-03-2017, शनिवार, 0630-0700




      「敦,大也;煌,盛也」,盛大輝煌的敦煌有著千年的歷史文化!也是絲綢之路的交匯點,促進了東西方的經濟文化交流,也促成了漢朝的興盛。敦煌之美,令人眷戀,令人凝視,也令人繾綣。敦煌鐵路從蘭新鐵路柳溝站接軌開始,向西南方向,行走於戈壁灘上。敦煌鐵路大部分建設工地處在「一年一場風,從春刮到冬」的「世界風庫」,全線除瓜州站區和敦煌站區有水源外,其餘地段均無水無電,自然環境惡劣,施工難度可想而知。

      莫高窟位於敦煌,俗稱千佛洞,被譽為20世紀最有價值的文化發現、號稱「東方羅浮宮」,以精美的壁畫和塑像聞名於世。它始建於十六國的前秦時期,現有洞窟735個,壁畫4.5萬平方米、泥質彩塑2415尊,是世界上現存規模最大、內容最豐富的佛教藝術聖地,1987年,被列為世界文化遺產。甘肅省酒泉夜光杯是一種琢玉而成的名貴飲酒器皿。節目走訪夜光杯雕的國家級非物質文化遺產傳承人黃越肅大師。曲子戲是流行於我國西北五省區的民間小戲。它源於明清時期的民間俗曲,清末民初在各地形成具有不同風格的地方小戲,如敦煌曲子戲。節目訪問了曲子戲的國家級非物質文化遺產傳承人肖德金大師。

      絲綢之路曾經盛極一時,她曾經連繫東西方的文化,也把不同的文化擴散開去,但今天絲綢之路已經歸於平靜,從歴史的長河退下來,剩下龐大的歷史文物、文化寶藏,讓後人去仰望、讚歎,歷史不停往前流走,敦煌文化卻是流傳不息。


      播映日期:
      13-03-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      17-03-2017, 星期五, 1130-1200
      18-03-2017, 星期六, 0630-0700

      13/03/2017
    • पर्वत र पानीमा वासस्थान  山人。海人

      पर्वत र पानीमा वासस्थान 山人。海人

      (Nepali)

      वसन्त पुनर्जन्मको समय हो। ग्वाङ्सीका पहाडहरू र पानी यो मौसममा विशेष सुरम्य हुन्छन्। यो प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थल आफ्नो प्राकृतिक सौन्दर्यको लागि प्रसिद्ध छ। डाँडामा बस्ने मानिसहरूले आफ्नो दैनिक जीवनलाई सहज बनाउनको लागि अद्वितीय बुद्धिको विकास गरेका छन्। लिउझौको उत्तर सान्जियाङ् काउन्टीमा दाङ्ग मानिसहरू बस्दछन्। तिनीहरू पुरातन यू मानिसहरूका सन्तान हुन् र यिनीहरूको 2500 भन्दा बढी वर्षको इतिहास छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। दाङ्ग नदीको किनारमा पहाडको नजिकै बसेको छ। तिनीहरूका बसोबासको विशेषता हावा र वर्षासंग सम्बन्धित छ। पुल सरल र सादा लागे तापनि, यो गाउँलेको लागि आश्रय प्रदान गर्ने संरक्षकको श्रोत जस्तै छ।

      दाङ्गले नाजुक तरिकामा भवन निर्माण गर्न सक्छन्। तिनीहरू यति चतर हुन्छन् कि एउटै पनि काँटी प्रयोग नगरिकन भवन निर्माण गर्न सक्छन्। "दाङ्ग अल्पसंख्यकले गरेको काठ संरचना निर्माणको निर्माण प्रविधी स्तर - लाई राज्य स्तरको अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाको सामग्रीको रूपमा सूचीकृत गरिएको छ। उनका उत्तराधिकारी श्री याङ्ग सियुले विभिन्न भागहरुको माप प्रतिनिधित्व गर्ने दाङ्गको वास्तुकलाको प्रतीक भएको “सिकर्मीको छडी” र बाँसका विभिन्न भाटाहरूको निर्माण गर्न सक्छन्। चेङ्याङ् विन्ड र रेन ब्रिज 1916 मा बनाइएका थिए। यो ठूलो संरचना श्री याङ्कका बाजेले बनाएका थिए। नातिले यसलाई आफ्नै पुलजस्तो माने। उहाँले कुनै पनि क्षति भएको देखेमा आफैं गएर यसलाई मर्मत गर्दथे।

      दाङ्ग मानिसहरू धेरै एकताबद्ध र सत्कारी हुन्छन्। उनीहरूले आफ्ना पाउनाहरूलाई 100 प्रकारका पकवानले सत्कार गर्दछन्, जसमा प्रत्येक परिवारले अलग अलग किसिमका व्यञ्जन प्रदान गर्दछन् र सबैले टावर ड्रमको छेउमा मिलेर खान्छन्। हरेक वर्ष चन्द्र पात्रोको दोस्रो महिनाको पाँचौं दिनमा, ल्याङ्कौ सहरको सान्वाङ् दरबारमा एउटा ठूलो मन्दिरमा मेला आयोजित गरिन्छ। प्रत्येक गाउँले आफ्ना प्रतिनिधि पठाएर तीनवटा राजालाई दल बलसंग आई गाउँबाट राक्षस नष्ट गरेर शान्ति स्थापना गर्न आमन्त्रित गर्नु पर्दछ। दाङ्गको उत्सव गतिविधिहरुले जनजातिका मानिसहरूलाई एकजुट भएर बस्न र इतिहास र संस्कृति अगाडि लिएर जान मद्दत गर्दछ।

      लिउझाउ एउटा औद्योगिक शहर हो। केही कारखानाहरूले माल यातायातको लागि सानो मात्रामा रेलवे प्रणाली स्थापित गरेका छन्। झायन स्टेशनमा हामीले 1975मा निर्मित नम्र वाष्प इन्जिन पाउन सक्नु हरेक दिन कम्पनीको लागि रसायनको यातायात गर्दछ। तर, लिउझौको पर्यावरण नीतिले चाँडै यस्ता पुराना गाडिहरुबाट छुटकारा पाउने प्रयास गर्दैछ।

      ग्वाङ्सीको दक्षिणमा स्थित भएर, दोङ्शिङले चीनको एकमात्र समुद्री जातीय समूह, जिङलाई बसाएको छ। जिङको एकतारे वाद्ययन्त्रको 400 वर्षको इतिहास छ। यसको उत्तराधिकारी श्री सु चुन्फाले एकतारे यन्त्रद्वारा आफ्नो कला देखाउन सक्छन्: जब उनले सागरको अगाडि बजाउन थाल्छन्, कोई पनि उनको संगीतको सादगी र अभिव्यक्तिमा डुब्ने गर्दछन्। उनी धेरैजसो सागरको छेउमा बजाउने गर्दछन् जसले गर्दा उनका नाविक साथीसँगीहरूले घरको बाटो पहिचान गर्न सक्छन्।

      ग्वाङ्सी महान मानिसहरू भएको राम्रो स्थान हो। पहाड र सागरमा बस्ने मानिसहरूको संस्कृति एउटै नभए तापनि, तिनीहरूको स्वभाव राम्रो र इमानदार हुन्छ।

      सांस्कृतिक सम्पदा सामग्री: दाङ्ग अल्पसंख्यकको काठको भवन निर्माण प्रविधी, जिङ्गको एकतारे वाद्य यन्त्र


      प्रसारणको जानकारी:
      06-03-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      10-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200  
      11-03-2017, शनिवार, 0630-0700



      春天,萬物復甦,廣西格外山明水秀,奇山配秀水,是遊山玩水的好地方。山人,依山而居,培養出獨特的生活智慧。柳州以北的三江縣,是侗族的聚居地,據說侗族是古代越人后裔,已經有超過2500年歷史。侗族村寨多數建於山麓與溪流旁邊,每個寨都有「風雨橋」,它樸實無華,好比駐守河口的守衛,為山寨人遮風擋雨。

      侗族建築結構精密,無需一顆鐵釘,便能夠平地起高樓,是高超的建築智慧。【侗族木構建築營造技藝】已被列入國家級非物質文化遺產,傳承人楊似玉老師,建屋只憑一把傳統量尺,稱為「匠桿」,和一紮竹簽,刻上建築部件的長度,這些竹枝,寫上了侗族世代相傳的建築密碼。位於程陽八寨的「程陽永濟橋」,1916年建造,規模宏大,是楊老師的爺爺建造的,楊老師把橋當為自家的橋,每見有破損便爬上去修補。
      侗族人團結,並熱情好客,遇有貴賓來訪,全村家家戶戶弄些拿手菜,在鼓樓前面擺百家宴。而每年農歷二月初五,良口鄉的『三王宮』廟,都會舉行聲勢浩大的廟會,每個山寨派出長老,一齊邀請三王出巡,遊行途經每個山寨,驅邪並保佑平安。侗族活動,重點全在團結族人,令大家認識祖先文化。
      柳州是工業城市,一些工廠設有小型鐵路幫助運輸,在查岩車站,一部隱世蒸氣火車頭仍默默地堅守崗位,它於1975年生產,每日來回運送化工產品,隨著柳州推動環保政策,充滿懷舊味道的鐵路,快將逐一消失。
      廣西南端沿海的東興,是中國唯一的海洋民族——京族的聚居地。【京族獨弦琴】已經有400多年歷史,傳承人蘇春發老師示範了來自大海的旋律,用一根弦,奏出澎湃情感,表現出「少即是多」,好一種簡約的豐富。他有空便拿獨弦琴到海邊彈奏,讓漂泊大海的族人,聽到琴聲,知道歸航的方向。

      明媚山水培養出秀麗的人,在廣西,山人與海人雖各具風情,但同樣擁有善良樸素的質地。


      播映日期:
      06-03-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      10-03-2017, 星期五, 1130-1200
      11-03-2017, 星期六, 0630-0700

      06/03/2017
    • संसारको छानाको मोती  世界屋脊的明珠

      संसारको छानाको मोती 世界屋脊的明珠

      (Nepali)
      किङ्जाङ रेलवेद्वारा नाकुबाट ल्हासा जान चार घन्टा लाग्छ। ल्हासा शहरको जनसंख्या 5,00,000 छ। यो लामो समयसम्म तिब्बतको राजनीतिक, आर्थिक, सांस्कृतिक र धार्मिक केन्द्र रहेको थियो। 7 औं शताब्दीको सुरुतिर सोङ्त्सान ग्याम्पोले तिब्बतलाई एकत्रित गरेर तर्पन शासन स्थापित गरे। त्यसपछि ल्हासालाई राजधानी बनाइयो।

      तिब्बती टङ्कालाई 2006मा अद्वितीय राष्ट्रिय सांस्कृतिक सामग्रीको रूपमा सूचीकृत गरिएको थियो। यसको शुरूआतको बारेमा कुनै दस्तावेज नभए तापनि, यो 7औं शताब्दीमा सोङ्त्सान ग्याम्पोको शासनकालमा धेरै लोकप्रिय थियो भन्ने जानकारी छ। तङ्का भन्नाले परिकथा र बौद्ध मूर्तिहरू चित्रण भएका धार्मिक चित्रहरू बुझाउँछ, र 15 औं शताब्दी पछिको सबैभन्दा प्रभावशाली ताङ्का धाराको शिक्षा दिने न्यु मियाङ् ताङ्ग स्कूल हो। 69 वर्षका तन्बरम्दान न्यु मियाङ ताङ्ग स्कूलका सबै भन्दा प्रसिद्ध तङ्का चित्रकार हुन्। उनको परिवार चार पुस्तादेखि राज चित्रकार रहेका छन्। उनका हजुरबुबाले पनि 13 औं दलाइ लामाको लागि चित्र बनाएका थिए। चित्रकारी अघि बढाउनको लागि तन्बरम्दानले ल्हासामा आफ्नै कला विद्यालय चलाउँथे र तङका निःशुल्क सिकाउँथे। हामीले उनका जीवनको बारेमा थप जान्नको लागि उनका उत्तराधिकारीसंग भेट गर्नेछौं।

      तिब्बती ओपेरालाई 2009मा युनेस्कोको विश्व सम्पदा सामग्रीको रूपमा सूचीकृत भएको थियो। जुएमुलोङ तिब्बती ओपेरा सबै तिब्बती ओपेराहरूमध्ये सबैभन्दा गहन, सबैभन्दा प्रभावशाली र सबैभन्दा लोकप्रिय छ। यो 2006मा राष्ट्रिय अद्वितीय सांस्कृतिक सामग्रीको रूपमा सूचीकृत भएको थियो। तिब्बती ओपेरा  7औं शताब्दीमा तिब्बती बौद्धको एउटा औपचारिक नृत्यबाट उत्पत्ति भएको हो। यसले आजको तिब्बती ओपेरा बन्नु अघि लोक नृत्यका तत्त्वहरू पनि समावेश गरेको छ। धेरै अभिनेताहरूले प्रदर्शनको समयमा रंगीन मकुण्डो लगाउँछन्, र यसका विभिन्न रङले विभिन्न वर्णहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछ। 74 वर्ष पुगेका त्सेतेन दोर्जे राज्य स्तरमा जुएमुलोङ तिब्बती ओपेराका उत्तराधिकारी छन्। युवा उमेरमा कला सिक्न सुरु गर्ने यिनी नै संसारमा आठवटा ठूला शास्त्रीय तिब्बती ओपेराको प्रदर्शन गर्न सक्ने एकमात्र कलाकार थिए।

      यो पोताला महल किङ्जाङ् रेलवेको अन्तमा स्थित छ। यसलाई 1994मा यूनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा स्थान दिइएको थियो। समुद्र तलदेखि 3700मी. माथि स्थित भएको हुनाले, यो दुनियाको सबैभन्दा उँचो र सबैभन्दा अखण्ड भवन हो। “संसारका छानाको मोती” भनिने यो भवन अहिले वातावरणमा विलिन भएको जस्तो देखिन्छ। यो 117मी.को उचाइमा छ र 13 वटा फर्शहरू छन्। यो तिब्बती बौद्धको संस्कार र सौन्दर्यमा मिलेको छ। पोटाला एउटा संस्कृत शब्द हो जसको अर्थ कृपा देवीको निवास भनेर बुझिन्छ। यो 7 शताब्दीमा राजकुमारी वेन्चेङलाई विवाह गर्न तर्पन शासनको सोङ्त्सान ग्याम्पोद्वारा निर्मित एउटा शानदार दरबार थियो। एउटा मन्दिरभित्र पाँचौ दलाइ लामाको चिहान 12.6 मी. अग्लो छ। यो 3721 किलो सुनले बनेको छ। यसलाई हजारौं बहुमूल्य पत्थर जोडेर सुन र जडानसंग लेपित गरिएको छ। दयाकी देवी, अर्थात् गुवान्यिनको भवनमा चन्दनको गुवान्यिनको मुर्ति दरबारमा अर्को बहुमूल्य सामग्री हो। यो प्राकृतिक काठले बनाइएको छ र यो काठ भारतबाट ल्याइएको हो भन्ने विश्वास गरिन्छ। हामी इतिहास, वास्तुकला, तिब्बतको धर्म र संस्कृतिको बारेमा थप जानकारी प्राप्त गर्नको लागि पोताला महलको भ्रमण गर्न जाँदैछौं।

      संस्कृतिले मानिसलाई प्रभाव पार्दछ भनेर हामी भन्ने गर्दछौं। तर तिब्बतमा भने धर्मले संस्कृतिमा असर गरिरहेको पाइन्छ।

      सांस्कृतिक सम्पदा सामग्री: तिब्बती तङ्का, तिब्बती ओपेरा, पोताला महल


      प्रसारणको जानकारी:
      27-02-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)

      03-03-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      04-03-2017, शनिवार, 0630-0700


      從那曲站再出發,乘坐青藏鐵路,四小時便會到達青藏鐵路的終點站拉薩,拉薩市人口五十多萬,長期以來是西藏政治、經濟、文化、宗教中心,公元七世紀時,藏王松贊干布統一西藏,就定都拉薩,建立吐蕃王朝。

      藏族唐卡於2006年被列為國家非物質文化遺產,唐卡起源已無從考究,但其興盛始於七世紀松贊干布時期,是一種以神話故事和佛像為主的宗教畫,其中勉唐畫派唐卡是15世紀以後影響最大的藏族唐卡繪畫流派,而當今勉唐畫派唐卡最負盛名的大師就是69歲的丹巴繞旦,他的家族四代都是宮廷畫師,爺爺曾經為十三世達賴喇嘛繪畫肖像,丹巴繞旦目前在拉薩開設美術學校,免費教授年青人學習唐卡,目的只為唐卡的傳承盡其所能,我們將走訪69歲的藏族唐卡傳承人丹巴繞旦大師,探索其一生傳奇。

      藏戲在2009年被聯合國列為世界非物質文化遺產,而覺木隆藏戲是在所有藏戲劇團和流派中藝術方面發展最為完備豐富、影響最大、流傳也最廣的一種。2006年被列為國家非物質文化遺產,藏戲起源於七世紀的宗教祭祀活動,加上民間舞蹈,演變成藏戲,很多角色都會帶上不同顏色的面具演出,不同顏色的面具亦代表不同的角色,74歲的次旦多吉大師是覺木隆藏戲的國家級傳承人,他從小學習藏戲,是目前世界上唯一一位能夠將藏戲中八大經典劇目完整表現出來的藝人。

      布達拉宮位於青藏鐵路的終點站拉薩,布達拉宮於1994年被列為世界文化遺產,海拔3700多米,是世界上最高、最完整的古建築群,被稱作「世界屋脊的明珠」。其建築與大自然融為一體,主樓高117米,共有十三層,其裝飾佈置充滿藏傳佛教的莊嚴華美氣氛。「布達」是梵語,意思是普陀,即觀音菩薩居住之地;布達拉宮始建於西元七世紀,是吐蕃王朝的藏王松贊干布為了迎娶唐朝的文成公主,而專門建造的一座豪華宮殿。宮?靈塔殿的五世達賴靈塔高12.6米,外層包金,耗黃金3721公斤,鑲滿數以萬計金銀珠寶。?內另一珍寶是藏於聖觀音殿的檀香木質自在觀音像,傳說是由木質天然生成,由印度自行來到拉薩,彌足珍貴,我們將深入布達拉宮,體會歷史、建築、宗教和文化的流傳。如果說文化影響人類生活,那麼在西藏,就是宗教深深影響著文化。


      播映日期:
      27-02-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      03-03-2017, 星期五, 1130-1200
      04-03-2017, 星期六, 0630-0700

      27/02/2017
    • विश्वको सर्वोच्च रेलवे  世界最高的鋼線

      विश्वको सर्वोच्च रेलवे 世界最高的鋼線

      (Nepali)
      दक्षिण पश्चिम चीनको तिब्बती पठारमा स्थित, तिब्बतको क्षेत्रफल 122.000 वर्ग कि.मी. छ। यो समुद्रतलबाट 4000मी. माथि स्थित छ, र त्यसैले यसलाई संसारको छानो हो भन्ने मानिन्छ। 20 औं शताब्दीको पूर्वार्द्धमा, डा. सन यात् सेनले ल्हासासम्म जाने एउटा रेलवे निर्माण गर्ने प्रस्ताव राखे। तर, एक सताब्दी पछि अर्थात 2006मा किङ्जाङ रेलवे सेवा शुरू भएसम्म पनि तिब्बतको रेलवेको सपना पूरा हुन सकेन। यो पठारमा निर्मित पठारमाथि निर्माण गरिएको संसारको उच्चतम र सबैभन्दा लामो रेलवे हो। कुल मार्गको 965 कि.मी. समुद्री तलबाट 4000मी. माथि स्थित छ, जसको शिखर तङ्गुला पहाड हो जुनचाहिं समुद्रीतलदेखि 5072मी. माथि स्थित छ। किङ्जाङ रेलवे एउटा हिमाच्छन्न क्षेत्रमा चल्ने संसारको सबैभन्दा लामो पठार रेलवे हो। यस प्रकरणमा, हामीले यसको संस्कृतिलाई बुझ्नको लागि तिब्बत रेलवेमा यात्रा गर्दैछौं।

      किङ्जाङ रेलवे किङ्घाई प्रान्तबाट शुरू हुन्छ जहाँ किङ्घाई ताल स्थित छ। यसको पानी 200 मिलियनभन्दा धेरै वर्ष पहिलेदेखि अस्तित्वमा छ, र प्रवल पर्वत निर्माणको कारण निर्मित देशी ताल बनेको छ। विगतको तीस वर्षमा, वातावरण परिवर्तनको कारणले तालको क्षेत्रमा कमी ल्याएको छ। यसको वार्षिक हानिको औसत हांग्जोमा स्थित पश्चिम तालको आकार बराबर छ। हामीले यसलाई संरक्षण गर्न सुरु गरेनौं भने, भविष्यमा यो हाम्रो सम्झनामा मात्र रहन सक्छ।

      गेर्मु स्टेशन पछि, रेलले समुद्री तलबाट 5000मी. माथि स्थित टङ्गुला पहाड चढ्नु पर्छ। साधारण इन्जिनले यस्तो हिमाली र अक्सीजनको कमी हुने क्षेत्रमा पर्याप्त शक्ति प्रदान गर्न सक्दैन, तिनीहरूमा इलेक्ट्रोनिक डिजेल इंजेक्शन सिस्टमसंग प्रतिकूल अवस्थामा काम गर्न डिजाइन गरिएका 4000एचपी इन्जिन भएका अमेरिकी इन्जिन NJ2 प्रतिस्थापन गर्नु पर्छ।

      टाङ्गुला पहाडबाट हुँदै रेल समुद्री तलबाट 4500मी. माथि स्थित नाकुमा छिट्टै पुग्छ। नाकु चीनको सबैभन्दा उँचाइमा स्थित सहर मध्ये एउटा हो। यसलाई संसारको छानोको रूपमा मानिन्छ। नाकुको बीरू काउन्टीमा एउटा आकाश दफन गर्ने अद्वितीय स्थल छ जसलाई कङ्काल पर्खाल भनिन्छ र यो दमुएर मन्दिरमा स्थित छ। धेरैजसो आकाश दफन गर्ने परम्पराहरूमा, मृतकको शरीरको कुनै भाग संरक्षित राखिंदैन; सम्पूर्ण शरीर गिद्धलाई समर्पित गरिन्छ। तर, दमुएर मन्दिरले कंकालको पर्खाल निर्माण गर्नको लागि 130 वर्ष पहिलेबाट खोपडीहरू राख्न थाल्यो। यस परम्पराको कारण अज्ञात भए तापनि एकजना आकाश दफन विशेषज्ञले एक पटक भनेका थिए कि खोपडीको प्रयोग गरेर पर्खाल निर्माण गर्नाले जीवित अवस्थामा हामी जे भएपनि, मृत्यु पछि हामी केही पनि होइनौं भन्ने कुरा बुझाउँछ।

      धेरै तिब्बती मान्छेहरूको तिर्थयात्राको लागि ल्हासा जाने सपना हुन्छ। तिनीहरूमध्ये कसैले त्यहाँ जाँदा हरेक दुई वा तीन कदममा घुँडा टेकेर साष्टाङ्ग दण्डवत गर्ने गर्दछन् - यसरी तिनीहरूलाई ल्हासा पुग्न धेरै महिना वा वर्ष लाग्न सक्छ। अर्को प्रकरणमा, हाम्रो प्रस्तोता रेन्स म्यान त्यहाँको सम्पदा हेर्नको लागि तिब्बतको पवित्र भूमि ल्हासाको भ्रमण गर्ने छन्।

      सांस्कृतिक र प्राकृतिक सम्पदा सामग्री: किङ्घाई ताल

      प्रसारणको जानकारी:
      20-02-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)

      24-02-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      25-02-2017, शनिवार, 0630-0700




      西藏地處中國西南邊陲的青藏高原,面積122萬平方公裏,平均海拔4000米以上,有「世界屋脊」之稱。上世紀初,孫中山先生已經提出要興建通往拉薩的鐵路,青藏鐵路一直是中國人的百年夢想,直至2006年,全線青藏鐵路終於通車,圓一個世紀的夢。青藏鐵路是世界上海拔最高和最長的高原鐵路,這條鐵路有965公里路段鋪設在海拔超過4000米以上的地區,最高點在唐古拉山海拔5072米的地區。青藏鐵路是目前全球穿越永久性凍土地區最長的高原鐵路,這一集將由青藏鐵路出發,深入西藏,尋找文化的長河。

      青海省是青藏鐵路的起點,而青海湖是中國最大的鹹水湖,兩億多年前,這裡還是一個古海,後來經過強烈造山運動,古海變成內陸湖,近三十年,由於環境轉變,青海湖面績不斷減少,湖面平均每年消失了的面績,差不多有一個杭州西湖這麼大,如果我們不再好好保護她,將來就只可以在照片裏回憶她了。

      青藏鐵路經過格爾木站之後,就要向上攀過海拔五千多米的唐古拉山,那裡高寒缺氧,一般的火車頭動力不足,應付不了,所以在格爾木站換上美國製造的NJ2型號火車頭,這種機車擁有電子噴射柴油機及四千匹馬力,足以應付高寒缺氧的環境。

      青藏鐵路越過唐古拉山之後,就會到達海拔四千五百多米的那曲站,那曲是全中國最高的鎮之一,那曲地區有「世界屋脊的屋脊」之稱,在那曲比如縣山區的達木寺,有世界上獨一無二的天葬台骷髏牆,一般天葬都會把逝者的遺體完全餵飼飛鳥,不會留下任何部份,唯獨達木寺天葬台在一百三十多年前起,保留逝者的頭骨,砌成牆,原因至今並無定論,曾有天葬師說:「保留逝者頭骨,為的是要告誡在生的人,人死後,不外如是,俱往矣….」

      往拉薩朝聖是很多藏人的夢想,有的會以五體投地的方法一步一步從家鄉跪拜至拉薩,少則幾個月,甚至耗上幾年時間。在下一集,主持文恩澄為尋找文化,會前往西藏的聖地拉薩,尋找西藏的瑰寶。

      播映日期:

      20-02-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      24-02-2017, 星期五, 1130-1200
      25-02-2017, 星期六, 0630-0700

      20/02/2017
    • जङ्गलको आवाज 一木相承

      जङ्गलको आवाज 一木相承

      (Nepali)

      ताइवानका उच्च गति भएका रेलले सुन्दर दृश्यहरु प्रदान गर्दछ। रेलमा चढेर कसैलाई पनि विस्तारसंग एल्बम पढेको झैं लाग्दछ। रेलवेले 2007मा सेवा शुरू गर्यो। यसले 96 मिनेटमा ताइवानको उत्तरदेखि दक्षिणसम्मको यात्रा गर्न सक्छ। ताइवान रेलको दक्षिणी लिंक लाइनले 1992 मा सेवा शुरू गर्यो। यो पहाड मार्फत र प्रशान्त महासागरसम्म यात्रा गर्दछ। यात्रुहरूले यात्रामा प्रकृतिका विशाल र आदिम दृश्यहरुको आनन्द उठाउन सक्छन्। अलिशान फोरेस्ट रेलवे समुद्रतल माथि मात्र 30 मीटरको उचाइदेखि लिएर 2274 मीटरको उचाइसम्म उठेको छ। यो 2012 मा 100 वर्षको हुनेछ। दुर्भाग्यवश, रेलवेको धेरै खण्डहरू अगस्ट 2009 को तुफान मोराकोतद्वारा क्षतिग्रस्त भएका थिए। अहिले मात्र सिक्रेड ट्री लाइन र झुशान लाइन चलिरहेका छन्। रेलको तीन पुस्ताले यो समय बितेको देखिको छ। तिनीहरू सबै संस्कृति जस्तै, आफुलाई पुन: परिवर्तन र जीवन दिने प्रयास गर्दैछन्।

      यस प्रकरणमा, हामीले जङ्गलको शब्द सुन्न जाँदैछौं। रेलवेले हामीलाई पन्जा कठपुतली तयार गर्न कसरी काठलाई खोलिन्छ, कसरी ड्रिफ्टवुडले आदिवासी जनजातिको इतिहास रेकर्ड गर्दछ, र अलिशानका पवित्र रूखहरूले कसरी वनको संरक्षण गर्ने संकेत गर्दछ भन्ने देखाउनेछ। हामीले भेट्ने कलाकारहरूले मात्र तिनीहरूको संस्कृति संरक्षण गर्दैनन्, यसलाई आफ्ना पुस्ताको एउटा राम्रो  भविष्य होस् भन्ने भावनाले यसलाई हस्तान्तरण गर्दछन्। सधैं नै प्रकृतिबाट शुरू भएका हुनाले, संस्कृति र परम्परा जीवनसंग जडान भएका हुन्छन्।


      प्रसारणको जानकारी:
      13-02-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      17-02-2017, शुक्रवार, 1130-1200
      18-02-2017, शनिवार, 0630-0700



      台灣高速鐵路,窗外景色飛馳,有如快速翻閱風景圖書,2007年開始營運,96分鐘穿越南北,是快捷的台灣西部走廊。台灣鐵路南迴線,1992年全線開通,穿山越嶺,遠眺太平洋,視野壯闊原始。阿里山森林鐵路,由海拔30公尺爬升至2,216公尺,2012年便滿一百歲,然而,2009年8月莫拉克颱風肆虐,鐵道因多處路基流失而停駛,只餘神木線與祝山線。三代鐵道印證著時代更迭,一如傳統文化,在歲月衝擊中,奮力革新和延續。

      一木相承,沿著台灣鐵道,節目尋索平凡木頭化身有趣戲偶丶戲偶群演出布袋戲丶漂流木重生為原住民歷史紀錄丶阿里山千年神木成為山林精神象徵。幾位有心人不單保存文化的硬件,更將文化內涵傳承下去,寄望人們能尋回人性的善良本質,重塑美好的世界。文化傳統,提鍊自生活,更源於大自然。


      播映日期:
      13-02-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      17-02-2017, 星期五, 1130-1200
      18-02-2017, 星期六, 0630-0700

      13/02/2017
    • दक्षिणी सागर  大海之南

      दक्षिणी सागर 大海之南

      (Nepali)
      हाइनान दक्षिण चीन सागरमा स्थित छ, जसको 1580मी. लामो समुद्री तट र क्षेत्रफल 35.400 वर्ग किमी छ। यो चीनको दक्षिणी सीमान्त भाग हो। यस ठाउँमा हिउँद नआउने हुनाले यसलाई “पूर्वको हवाई” भनिन्छ। युहाइ रेलवेले हाइनानलाई चीनको रेलवे नेटवर्कमा जोड्नको लागि डिसेम्बर 2004मा सेवा शुरू गर्यो। यो देशको पहिलो ट्रान्स रेलवेमा दुइवटा रेलवे र एउटा रेल डुङ्गा पर्दछ, झान्जियाङ्बाट क्वेङ्झाउ स्ट्रेट हुँदै गुआंग्डोंगको हाइयान, र अन्तमा हाइनान पश्चिमबाट सान्यामा पुग्दछ। यसको कुल लम्बाई 1157 कि.मी. छ, जसले देशको दक्षिणी सीमान्तसम्म यात्रुहरूलाई लिएर आउँछ।

      सान्या देशको सीमान्त भागमा रहेको हाइनानको दक्षिणी भागमा स्थित छ। यो निन्दित अधिकारीहरूलाई पठाइने स्थानको रूपमा प्रयोग गरिन्थ्यो - र तिनीहरूले आफैंलाई संसारको सबैभन्दा टाढाको कुनामा थुना परेको झैं महसुस गर्दथे। तर ली का पुर्खाहरूले यस सुन्दर टापुमा पुगेपछि आफ्नो माझीको जीवन छाडेर हाइनानमा बसोबास गर्न थाले। समुद्रबाट द्वीपमा हेर्दा हाइनानलाई स्वर्ग जस्तो देखिन्छ, तर जमीनबाट हेर्दा, यसलाई पृथ्वीको अन्त जस्तो देखिन्छ।

      इचा गाउँको लगभग 1000 वर्षको इतिहास छ। लीको यो जीवन्त संग्रहालय हाइनानमा सबै भन्दा ठूलो, पुरानो र जातीय अल्पसंख्यकको सबै भन्दा राम्रो संरक्षित गाउँ हो। त्यहाँ डुङ्गा आकारका घरहरू र अनुहारमा परम्परागत टैटूहरू बनाएका वयोवृद्ध महिलाहरु देख्न सक्छौं। इचालाई दुई वा तीन महिना पछि पुनः स्थापित गरिन्छ भन्ने थाह पाएर विभिन्न ठाउँका मानिसहरू यस पुरानो गाउँमा शान्लान महोत्सव (ली को नयाँ वर्ष) मनाउन आउँछन् र साथै पुनर्मिलनको अन्तिम रात्रीभोज खान्छन्। आउने जानेहरूको कोलाहल इतिहासको एउटा भाग बन्नेछ।

      अद्वितीय सांस्कृतिक सामग्रीहरू: रोङ यामेइ, परम्परागत ली ब्रोकेड प्रविधीको उत्तराधिकारी; ह्वाङ जियाजिन्, बाँस नृत्य र इचा गाउँको उत्तराधिकारी।


      प्रसारणको जानकारी:
      06-02-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      10-02-2017, शुक्रवार, 1130-1200
      11-02-2017, शनिवार, 0630-0700



      海南,乃大海之南,有長達1580公里的海岸線,全省總面積3.54萬平方公里,是中國最南的地方,這裡全年無霜凍,有「東方夏威夷」之稱。2004年12月粵海鐵路客運開通,海南終於正式融入中國鐵路網,這條中國鐵道史上第一條跨海鐵路,由「兩線一渡」組成,北起廣東省湛江市,向南到海安,經火車渡輪跨越瓊州海峽,到達海口市,再沿海南西部到三亞,全長1157公里,乘火車可直奔天之涯丶海之角。

      走到海南南端的三亞,到達天涯海角。海南曾是眨官逆臣被流放之地,他們面對茫茫大海,發出「到了天之涯,海之角」的感嘆。而黎族祖先,原本在海上漂泊,以船為家,幾千年前偶然見到海南這方小島,卻從此落腳為家。從大海望過來,海南是世外桃源,從岸邊往外看,卻是望盡天涯海角。

      俄查村,有近千年歷史,就像一座活著的黎族博物館,是目前保存最完整、規模最大、形態最原始的海南黎村。村裡有船形屋,年長婦女的傳統黎族紋面。兩三個月後便搬遷到新村,老村將會人去樓空,在原居村落中度過山蘭節,吃最後的一次團年飯,村民與來自五湖四海的人,熱鬧相聚,此情此境,快將成為一頁歷史。


      播映日期:
      06-02-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      10-02-2017, 星期五, 1130-1200
      11-02-2017, 星期六, 0630-0700

      06/02/2017
    • विशाल आन्तरिक मङ्गोलिया  遼闊的國度

      विशाल आन्तरिक मङ्गोलिया 遼闊的國度

      (Nepali)
      हामीले आन्तरिक मङ्गोलियालाई धेरैजसो विशाल मैदानमा सँधै चम्कीरहने सूर्य र पहाडमा घोडाको कुदाइसंग तुलना गर्ने गर्दछौं। तर वास्तविक कुरा के हो भने हिउँदमा जब त्यहाँको तापमान माइनस 40 डिग्री भन्दा कम पुग्नाले तिनीहरू त्यस ठाउँमा देखिंदैनन्। यस यात्रामा हामी आन्तरिक मङ्गोलियाको संस्कृति हेर्नेछौं। यस वृहत भूखण्डलाई के कस्तो संस्कृतिले पोषित गरेको छ?

      होहोटबाट इरेनहोटसम्म पुग्न रेलगाडीलाई 10 घण्टा लाग्छ। मङ्गोलिया र पूर्वी युरोप जाने इरेनहोट चीनको एउटामात्रै बंदरगाह हो। हङकङ र शेन्जेन बीचको दूरी जतिकै भएको यो मङ्गोलिया पछिको अर्को बन्दरगाह हो। यस स्टेशनमा पुगेपछि गाडिहरुले आफ्नो पाङ्ग्रा परिवर्तन गर्छन्। मौसम चिसो हुँदा यो पोर्ट मरूभूमि झैं देखिन्छ जसले विगतका पोस्ट स्टेशनहरूको सम्झना गराउँछ। पोस्ट स्टेशनले हामीलाई यी स्टेशनहरूका विगतको इतिहास मात्र नदेखाएर तिनीहरूको स्थापनाको उद्देश्य बुझ्नमा मद्दत पुर्याउँदछन् - यी पोस्ट स्टेशनहरूको स्थापना आजको इन्टरनेटको विकासजस्तो होइन। पूर्वको शिलिन्होटमा, हामीले एउटा स्थानीय व्यावसायिक स्कूलमा मन्गोलियाईहरूले कुश्तीको अभ्यास गरेको देख्न सक्छौं। तिनीहरूले परिणामको ख्यालै नगरी खेलको आनन्द लिन्छन्। यी उदार जाति भएका - विशिष्ट मङ्गोलियाई हुन।

      शिफेङको अलुकिर्किङ्किमा जब तापमान घटेर हिउँ पर्न थाल्छ, मानिसहरू प्रकृतिको भाग बन्न पुग्छन्। यी दिनहरूमा, मंगोलियाईहरूले आपसमा भएका वस्तुहरूको साझेदारी गर्दछन्।

      अद्वितीय सांस्कृतिक सामग्री: मङ्गोलियाई कुश्ती र लामा गीतहरू

      प्रसारणको जानकारी:
      30-01-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      03-02-2017, शुक्रवार, 1130-1200  
      04-02-2017, शनिवार, 0630-0700


      說到內蒙古,人們的印象會是草原上升起不落的太陽和在山坡上馳騁的野馬;但這些畫面在冬天都找不到,原因是冬天的內蒙古,溫度可以低達零下四十度。這次旅程要尋找的就是蒙古族的文化,在這片遼闊的土地上,到底孕育出一種怎樣的生活文化?

      離開呼和浩特,攝製隊踏上火車之旅,十個小時後,便到達二連浩特。這裡是中國通往蒙古國和東歐的唯一鐵路關口,和蒙古國的距離大約只有香港和深圳的距離。這個口岸一個特色就是要換輪。而這一天天氣開始轉冷,在邊境特別感到荒涼感,令人想起的還有當年在這裡的驛站文化。走進驛站博物館,看到的除了是一些歷史故事,還有蒙古人在設置驛站的思想,影響了現今世代的互聯網的出現。繼續向東走,到達錫林浩特市,參觀當地職業訓練學校的搏克訓練,了解到蒙古族搏克的精神,就是比賽不在乎輸贏,而是要大家開心,蒙古族就是有那種廣闊的胸襟。

      到達赤峰市的阿魯科爾沁旗,天氣突然驟降,並下起雪來,令人感受到蒙古族那種天人合一的胸懷和那種不分你我的精神。

      非物質文化遺產:搏克(蒙古族摔交)、長調、達二連浩特——中國通往蒙古國和東歐的唯一鐵路關口,和蒙古國的距離大約只有香港和深圳的距離。這個口岸一個特色就是要換輪。

      播映日期:
      30-01-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      03-02-2017, 星期五, 1130-1200
      04-02-2017, 星期六, 0630-0700

      30/01/2017
    • पश्चिमी क्षेत्र  西域行

      पश्चिमी क्षेत्र 西域行

      (Nepali)

      केही मानिसहरूले मात्र शिन्जियाङलाई जान्दा चीन कति ठूलो छ भन्ने बुझ्नको लागि मदत गर्न सक्छ भन्छन्। शिन्जियाङ उत्तर-पश्चिम चीनमा स्थित छ। यो क्षेत्रले देशका भूमिको एक छैटौं भाग ओगट्दछ। यस क्षेत्रमा जातीय विविधता देख्न पाइन्छ - यो उइघुर, हान, ताजिक, कजाक, हुइ, मङ्गोलियाई र मन्चु सहित 47 जातहरूको घर भए तापनि उइघुर जातिको प्रभुत्व छ। यी सबै जातको विभिन्न संस्कृति र परम्पराले शिन्जियाङलाई एउटा अनौठो ठाउँ बनाएको छ। शिन्जियाङको रेलवे वर्तमानमा शिन्जियाङ पश्चिमबाट उरुम्कीसम्म र अन्तमा चीनका अन्य शहरसम्म पुग्दछन्। यस प्रकरणमा, हामीले उरुम्कीबाट आफ्नो यात्रा सुरू गरेर चीनको उत्तरी सीमान्त शहर तास्कुर्गानमा पुग्नेछौं।

      टिफ्फानी लीलाई उरुम्कीबाट चीनको पश्चिमी सीमान्त रेलवे स्टेसन, काशीमा पुग्न 24 घण्टाको समय लाग्छ। काशीलाई विगतमा शुले भनिन्थ्यो। यसको लिखित इतिहास 2000 वर्षभन्दा पहिलेको पाईन्छ। यो शहर सिल्क रोडको एउटा महत्वपूर्ण बिसौनीको रूपमा उभिएको दक्षिण पश्चिम शिन्जियाङमा स्थित छ। संस्कृति र उइघुरको अवशेषहरू बाहेक, त्यहाँ आजसम्म पनि व्यापारिक नभएको एउटा आदिम मुकम शैलीको स्थानीय नृत्य दोलान मुकम देख्न सक्छौं। यस यात्राले मात्र दक्षिण पश्चिम शिन्जियाङ घुमिए तापनि, हामी पहिले नै हान, उइघुर र ताजिक पुगिसकेका छौं र त्यस क्षेत्रका विविधताको जानकारी प्राप्त गरि सकेका छौं। यसरी यो स्थान कति विशाल छ भन्ने कल्पना गर्न सकिन्छ।

      अद्वितीय सांस्कृतिक सामग्रीहरू: मुकाम थिएटर; प्रसिद्ध शहर, पुरानो शहर जियाओहे (तुलुफान शहरबाट 10कि.मी. पश्चिम 220,000 वर्ग मीटरमा फैलिएको पुरानो शहर) र ढुङ्गे किल्ला तस्कुर्गानको मैदानमा हुने चील नृत्य (बाँसुरी र ढोल बजाउँदै चीलको नकल गर्दै गरिने नृत्य)

      प्रसारणको जानकारी:
      23-01-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      27-01-2017, शुक्रवार, 1130-1200
      28-01-2017, शनिवार, 0630-0700


      有人說:「不到新疆,不知中國之大。」新疆位於中國西北邊陲,面積佔國領土的六分之一,是一個多民族聚居的地區,一共有47個民族居住,包括維吾爾族、漢族、塔吉克族、哈薩克族、回族、蒙古族和滿族等,但新疆的主要民族,得數維吾爾族。由於不同民族有著不同的文化和風俗習慣,致令新疆成為一個充滿民族風情的地區。一條鐵路,打通了新疆西部至烏魯木齊以至全中國的的網絡。本集將由烏魯木齊出發,一直向中國最西端城市──塔什庫爾干邁進。

      踏上火車,經過24小時的車程,李蘢怡由烏魯木齊站到達中國最西端的火車站──喀什。喀什古稱疏勒,有文字記載的歴史2000多年。她地處新疆西南部,是古絲綢之路的交通要冲,以維吾爾族為主的多民族聚居區。在這裡除了看到維吾爾族人的生活和古城老街外,還有最原始,未經商業化的木卡姆──刀朗木卡姆。這次旅程只是到了新彊西南部,已經遇過漢族人、維吾爾族人和塔吉克族人,更了解到新疆的多元化,可見新疆之大,真的不可想像。

      非物質文化遺產:「木卡姆傳承中心」、聞名已久的「交河故城」──故城坐落在吐魯番市以西10公里,現存遺址22萬平方米、「塔什庫爾干」──「石頭城堡」鷹舞,以鷹的動態為舞步,配合笛和豉,在大草原、大雪山前起舞。

      播映日期:
      23-01-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      27-01-2017, 星期五, 1130-1200
      28-01-2017, 星期六, 0630-0700

      23/01/2017
    • उत्तरी छेउ  極北之旅

      उत्तरी छेउ 極北之旅

      (Nepali)
      किकिहार महानगरबाट 20 घण्टा यात्रा गर्नाले एउटा व्यक्ति 900कि.मी. टाढा स्थित चीनको उत्तरी सीमान्त रेलवे, मोहे पुग्दछ। मोहे 53 डिग्री अक्षांशमा स्थित छ। यो चीन र रूसको सीमामा दक्षिण हेलुङ्गजांगमा स्थित छ। चीनमा उत्तरी रोशनी देख्न सकिने ठाउँ "आर्कटिक गाउँ" मात्र हो। यो देशको सबैभन्दा चीसो ठाउँ हो। मोहे काउन्टीले यस्तो दुर्लभ प्राकृतिक दृष्टि प्रदान गरे तापनि, यो अन्य सीमा क्षेत्रहरू जस्तै एउटा सुनसान ठाउँ हो। किकिहारबाट मात्र तीनवटा रेलगाडीहरू हरेक दिन आउँछन् - स्थानीय मानिसहरू बाहेक, कतिपय यात्रुहरू आफ्नो भाग्यले उत्तरी रोशनी देख्न सकिन्छ कि भनेर यहाँ आउने गर्दछन्। मानिसहरू त्यहाँ बरफ र हिउँमा कसरी बस्ने गर्छन्? हवाई जहाज पुग्नुभन्दा धेरै वर्ष पहिले, तिनीहरू सबै रेलवेमा नै निर्भर थिए।

      देशको उत्तरी छेउ, सीमान्त प्रदेशमा जब हिउँ पर्दछ, त्यहाँका मानिसहरूलाई आफ्नो जीविका धान्न धेरै गाह्रो पर्दछ। तिनीहरूको अचम्म र अद्वितीय संस्कृति समय अगाडि हार खाँदैन। तिनीहरू हाम्रो प्रशंसा र आदरको लागि योग्य छन्।

      अद्वितीय सांस्कृतिक सम्पदाका वस्तुहरू: उत्तरी क्षेत्रका शिकारीहरूको गायन र नृत्यको "जीवित जीवाश्म" भएको दक्सिङगन्लिङ र हेलुङ्गजियाङ् नेन्जियाङका दौरको लुरिगेली नृत्य; भोजपत्रको बोक्राको डुङ्गा र ओरोकेनी मानिसहरूको सिरान्जु।

      प्रसारणको जानकारी:
      16-01-2017, सोमवार, 1730-1800

      (दोहोर्याउनुहोस्)

      20-01-2017, शुक्रवार, 1130-1200

      21-01-2017, शनिवार, 0630-0700


      從中國最北面的大城市齊齊哈爾乘火車經過九百多公里、二十小時車程將會抵達中國版圖最北火車客運站:漠河站,地處北緯53°的中俄邊界黑龍江南岸,漠河的北極村是中國境內唯一有機會看到北極光的地方,而這裡也是全國最冷的地方。漠河縣雖有全國難得一見的自然奇觀,卻充斥了邊陲地帶獨有的蕭瑟,每一天只有三班往來齊齊哈爾的列車到達,載的是碰運氣看極光的旅客和少數居民。全國最北的火車站,經歷了無數氣溫達攝氏零下50度的嚴寒日子。內燃機火車頭要熬過長年冰封的路段尚且不易,每天在鐵路上工作的人、第一次踏進「北極」的旅客、還有靠大興安嶺天然資源過活,依靠這條鐵路跟外界接觸的人,在這冰天雪地裡,日子是怎樣過的?

      在大興安嶺和黑龍江嫩江流域的達斡爾族,有一種舞蹈叫「魯日格勒」,「魯日格勒」舞歷史悠久,據史料記載,古代達斡爾在春意微透的夜裏聚集在村頭的草坪上,圍繞熊熊燃燒的篝火手舞足蹈,你呼我喚,於勞動之餘以舞蹈形式抒發心聲,調整精神,消除疲勞。由此可見,「魯日格勒」與達斡爾族人民的生產、生活、習俗有著密切的關係。「魯日格勒」舞是研究和探索北方民族原始狩獵歌舞沿革軌跡的「活化石」。如今,作為國家級的非物質文化遺產,在魯日格勒舞的原生地區,這種民間舞蹈備受冷落,面臨失傳的危機,急需採取保護措施。

      在中國北方另一支民族鄂倫春族,依著黑龍江而活,用樺樹皮製作的樺皮船是大興安嶺鄂倫春人的親密夥伴及水上交通工具,樺皮船形如柳葉兒,用樟子松做骨架,外包無孔洞樺樹皮。全船靠松木削成的木釘加以固定,樺皮與樺皮連接處用松樹油塗抹,經烘烤船會密不透水。樺皮船行進速度快且輕巧,搬運方便。鄂倫春老人郭寶林是樺皮船製作的傳承人,他製作的樺皮船被多家博物館收藏,並且代表一種民族文化,走出國門,被國際藝術界所讚歎。

      鄂倫春族另一絕技就是「斜仁柱」,「斜仁柱」鄂倫春語意為「木杆屋子」,漢語稱「撮羅子」。用幾十根五六米長的木杆搭成圓錐狀,再用獸皮或樺樹皮圍蓋而成的原始住屋。「斜仁柱」是鄂倫春族人世代遊獵生活勞動居住的房屋,因其方便拆搭,適合其民族遷移不定的遊獵生活方式,故成為鄂倫春族人傳統的建築形式,現已列入受保護的非物質文化遺產。

      在國土冰天雪地的北方盡頭,有著邊陲地帶獨有的蕭瑟,但人民生活的熱誠和奮鬥,卻燃起文化之火,經過悠長的歲月沖洗,締造出讓人驚異和獨一無二的北方民族文化,令人讚歎和珍視。

      播映日期:  
      16-01-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      20-01-2017, 星期五, 1130-1200
      21-01-2017, 星期六, 0630-0700

      16/01/2017
    • रेल र पटरी  鐵道、軌跡

      रेल र पटरी 鐵道、軌跡

      (Nepali)

      "जहाँ रेलवे छ, त्यहाँ सभ्यता छ”। रेलवेले साधन, जनशक्ति र संस्कृति ल्याउन सक्छ। यसले समृद्धि ल्याउन सक्छ।

      चीन 5500कि.मी. लम्बाइ र 5200कि.मी. चौडाई भएको एउटा विशाल देश हो। यस 9.600.000 वर्ग कि.मी. क्षेत्रफल भएको देशमा, रेलवे निर्माण गर्न सुरु गर्ने ब्रिटिश थिए - उनीहरूले 1865 मा बेइजिङको सुवान्वु गेट अगाडि आधा माइल लामो रेलवे निर्माण गरे। अहिले, एक शताब्दीभन्दा बढी समय बितेपछि, चीनले बाफ इन्जिनबाट 350 कि.मी/घण्टा चल्ने वुगुआङ् रेलवे विकसित गरेको छ। यसको रेलवे प्रणालीले लगभग 80,000 कि.मी.को कुल लम्बाइ भएको विशाल इलाकामा धेरै स्टेशनहरू बनाएको छ। देशको आधुनिकीकरणको लागि उच्च गतिको रेलवे विकास हुनु पर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय परिभाषा अनुसार 200कि.मी./घण्टा भन्दा धेरैको गतिमा चल्ने गाडिहरुलाई उच्च गतिका गाडिहरु भनिन्छ। अर्को तीन वर्षमा, चीनले 1300 अर्ब युआन लागतको बजट परियोजना लिएर प्रमुख नगर, प्रदेश र शहरभरि यात्राको लागि उच्च गतिका रेलहरूको विकास गर्न जाँदैछ। 2020 सम्ममा, 16,000 भन्दा बढी रेलवेले 200कि.मी. / घन्टा भन्दा बढी चल्ने गाडिहरुको नियन्त्रण गर्नेछन्। यो जापान, फ्रान्स र जर्मनी जस्ता केही दशकदेखि राम्ररी विकसित रेलवे प्रणाली भएका देशहरु भन्दा अगाडि बढेर जानेछ।

      चीनको रेलवे नेटवर्क पातका नसाहरु जस्तै जटिल छ, यसले विभिन्न ठाउँमा मानिस र सामानहरू निरन्तर रूपमा ओसारी रहन्छ। दुर्गम र उजाड क्षेत्रमा, रेलवेले रसद सेवामात्र प्रदान नगरेर अर्को देशबाट मानिसहरू ल्याउने कार्यले स्थानीय जीवनलाई प्रभावित पारिरहेको हुन्छ। एउटा रेलवे ट्रयाक हेर्दा सरल देखिन सक्छ, तर यसले बाँझो जमिनलाई जीवन्त बनाउँछ र चिसोमा न्यानोपन पुर्याउँछ र गरिबहरूको बत्ती जलाउँछ। यसले संस्कृतिको विस्तार गर्दछ र मानिसहरूलाई भेला गर्दछ। चीनको विभिन्न ठाउँमा संस्कृतिले विविध प्रकारको रूप लिन्छ; यहाँका मानिसहरू विभिन्न तरिकाले आफ्नो जीवन बिताउँछन्, र यसरी रेलवेले विभिन्न संस्कृतिलाई बुझ्न र अनुभव गर्न यस भूमिको सीमासम्म हामीलाई ल्याउन सक्छ।

      यस प्रकरणमा, हामी पुरानो र नयाँ उच्च गति रेलगाडिहरु हेर्न चीन रेलवे संग्रहालयको भ्रमण गर्न जाँदैछौं। हाम्रा युवा उपस्थापक, रेनिस म्यान, टिफनी ली, काय हो, लिनी हो र अन्जेलिया चानले हामीलाई उत्तरी सीमान्त रेलवे सहित नेन्लिन रेलवे, दक्षिणी सीमान्त रेलवे, युहाई रेलवे, ताइवानका उच्च गति भएका रेलवे र गाडिहरु, 8.5से.मी. चौडाईमा फरक भएको रेलवे ट्रयाक, जियर रेलवे, विश्वको उच्चतम रेलवे, किङजाङ रेलवे र शिन्जियाङ रेलवे जस्ता धेरै रेलवे लाइनहरुको परिचय गराउनेछन्।

      प्रसारणको जानकारी:

      09-01-2017, सोमवार, 1730-1800
      (दोहोर्याउनुहोस्)
      13-01-2017, शुक्रवार, 1130-1200
      14-01-2017, शनिवार, 0630-0700


      有人說:「有鐵路到達的地方,就有文明。」的確,鐵路能帶來資源、物質、人力、和文化,使荒蕪的地方繁榮起來。

      中國地大物博,南北相距5,500公里,東西長約5,200公里。在這個9,600,000平方公里的版圖裏,從1865年中國土地上,由英國商人在宣武門前建造半公里小鐵路為起點。百多年之間,由蒸汽火車到時速350公里的「武廣高鐵」,今天全國已鋪設接近八萬公里的鐵路綫,並建造了數之不盡的車站。城市群的崛起,需要高鐵網絡的配套,國際上一般以時速可達200公里或以上的鐵路,稱為高速鐵路(高鐵)。根據規劃,未來三年國家將投資1.3萬億元建設「四縱四橫」的客運專綫;到2020年,中國每小時200公里以上時速的高鐵,里程將超過1.6萬公里,比起有數十年高鐵經驗的日、法、德等國家,中國高鐵可謂後來居上。

      中國鐵路網如樹葉的脈絡,縱橫交錯,將人和貨物送到各省各地,川流不息。但放眼國家邊陲,一些我們不常到的角落,鐵路擔負的重任往往並不止於運輸物流,而是影響著當地人的生活形態,甚至肩負國與國之間交往的使命。簡單的一條軌道,?荒蕪的土地帶來生機,?冰天雪地帶來探訪者的溫暖,也可以?山區的人建出脫貧之路。鐵路把各地的文化擴散開去,它既聚合了人,也擴散了文化。中國是一個文化多元的國家,人民生活形態亦隨著地區差異而千變萬化,唯有沿著鐵路走到國土極地的深處,這些才能一一被看見、體會。

      本集走訪中國鐵道博物館,介紹最古老的火車到最先進的高速鐵路,並加插六條不同鐵路的介紹,包括最北的一段嫩林鐵路、最南的一段粵海鐵路、台灣高鐵與小火車、相差8.5公分的集二鐵路、世界最高的鋼綫青藏鐵路、新疆鐵路,和五個不同的年青主持人包括文恩澄、李蘢怡、伺基佑、何思諺和陳嘉寶。

      播映日期:

      09-01-2017, 星期一, 1730-1800
      (重播)
      13-01-2017, 星期五, 1130-1200
      14-01-2017, 星期六, 0630-0700

      09/01/2017
    • 網站獲奬:

    • 在新分頁開啟第五屆傳媒轉型大獎
    • 在新分頁開啟2014優秀網站選舉十大優秀網站